Auteur: administratie

Wat is schrijfmuziek? Deze podcast van Dans! Dichter Dans! exploreert deze vraag. In aflevering 1 bespreken Melanie Asselmans en Zindzi Tillot Owusu de verwachtingen en ervaringen van de performance op het podium.

Luister hier alvast naar drie fragmenten uit de eerste podcast van Dans! Dichter! Dans!

Melanie Asselmans deelt haar ervaringen rond tekstvoorbereiding en repeteren. Ze draagt een stuk spoken word voor uit Borst, een salonsessie rond vrouwelijkheid en kunst in De Studio.

Of beluister de volledige podcast hier:

---

Melanie Asselmans is een Brusselse dichter die in haar werk de schoonheid in het banale centraal zet.

Zindzi Tillot Owusu studeert woordkunst aan het conservatorium van Antwerpen. Ze combineert poëzie en tekst met muziek en beeld.

Tim Thomaes is op dit moment geen schrijver maar wel trekkende kracht van Dans! Dichter! Dans! 

Tot nu toe ging het allemaal goed binnen de grenzen van het redelijke. Ik bereikte wat er van mij verwacht werd. Ik heb een degelijke job. Niet buitensporig goed betaald, maar toch genoeg om toch een elektrische fiets onder mijn bezittingen te rekenen. Exact twee kinderen heb ik, en een vent die mooi is maar niet buitensporig mooi, zoals ikzelf ook niet oerlelijk of beeldschoon ben. Seppe (14 jaar) en Simon (17) zijn de perfecte middelmaat. Niet slim, maar zeker niet achterlijk! Veel bekijks van het andere geslacht hebben ze nog niet, noch van hetzelfde geslacht (we zijn ruimdenkende ouders, hé). Maar dat komt nog wel want ook zij zijn niet lelijk en hun karakter is van een doorsnee aangenaamheid, zij het doorspekt met wat menselijke gebreken. Karakterfoutjes zoals mijn vent en ik er hebben. Hij is lui en ik jaloers. Geen zaken die onoverkoombaar zijn.

We behoren tot de gemiddelde leeftijd van het land en voelen er ons goed bij. Redelijk veel mensen zijn jonger, maar een heel aantal mensen is een stuk ouder. We zijn ongelovig maar houden een gaatje in onze geest open voor de mogelijkheid van iets dat ons overstijgt. We hebben de Koran en de Bijbel eens doorgenomen uit nieuwsgierigheid. We zijn niet te vinden voor de extremen van het politieke spectrum, en houden ons ver af van elke andere losbandigheid.

Er is een schaal op het aanrecht waar we de belangrijkste sleutels in bewaren.

Er is een veranda waar we in de lente sudoku’s maken, maar in de zomer is het er iets te warm.

Er is een gat in mijn oude blouse, die ik wel nog draag om te tuinieren op zondagen (tweewekelijks).

We hebben het wel voor migranten, die we met open armen ontvangen als we ze op het nieuws zien tijdens een interview in een rudimentair tentenkamp, maar als we er een tegenkomen loopt het gesprek wat stroef, omdat we een redelijk, maar niet buitensporig, gehalte aan complexen hebben over de blanke, nee witte, middenklasse waar we deel van uitmaken en die steeds in ons bewustzijn rondspookt als we een andere cultuur tegen het lijf lopen. Niets speciaals. Mijn vent, ik noem hem ‘ventje’ of ‘boelie’, is al vijftien jaar mijn wederhelft. We zijn nooit getrouwd, wat helemaal niet raar meer is. Er zit wat sleet op onze relatie sinds liefde en gemakzucht met de jaren wat dichter naar elkaar toe groeiden. Dat wil niet zeggen dat we elkaar niet om de anderhalve maand verrassen met een cadeautje of een kusje op een onverwachte plek. Ik ben trouwens de fiere eigenaar van een elektrische fiets, onlangs gekocht. Ja, het zet je echt wel aan om meer te bewegen, en zo kom je ook nog eens buiten.

Dat zijn wij, en we stijgen niet uit boven de tijdsgeest waar wij een perfecte dwarsdoorsnede van zijn. Toekomstige historici zouden fortuinen betalen om mij te kunnen interviewen. Ik ben de ideale vertegenwoordiger van deze plooi in de tijd.

De kinderen zijn naar de jeugdbeweging. Mijn vent en ik glippen er even tussenuit, niet dat het ouderschap ons koud laat, maar de kinderen kunnen gewoon nu en dan wat druk zijn (hoewel er bij beiden geen speciale gedragsstoornissen zijn vastgesteld). We fietsen langs de vaart op onze elektrische fietsen en praten nauwelijks. De stilte gaat ons nu al goed af hoewel we nog maar jonge veertigers zijn. Een verstandhouding die geen woorden behoeft en een rotsvast vertrouwen in elkaars toewijding aan samen rimpeliger worden. Dit is oefenen voor onze oude dag. We omarmen de sleur die de dagen afmat en de vrijheid beknot en het leven rustig en comfortabel houdt. Onze elektrische fietsen kunnen 40 kilometer per uur aan, maar we proberen altijd een aanvaardbaar gemiddelde van 25 te houden. Dat lukt aardig. De fietsen zijn zo robuust dat ik het nauwelijks voel wanneer ik over een put in het wegdek rijd.

Langs de vaart zit een visser. Het doet mij deugd te zien hoe zeer hij voldoet aan mijn beeld van vissers. Vermakelijk om te zien hoe sterk die man ook echt op een visser lijkt, alsof ze hem en de duizenden andere amateurvissers van middelbare leeftijd in fabrieken maken, compleet met dromen van obese karpers en een khaki vissershoedje tegen de zon, en exporteren naar de grote waterlopen van dit land . Het weer is mild maar ik weet dat hij ook bij hondenweer in zijn driekwartsbermudabroek op zijn uitklapstoel met bekerhouder zal zitten.

Ik vertraag om de details van de visser onder de loep te nemen. Jawel, zoals ik al vermoedde: de bermudabroek heeft te veel broekzakken. Hij draagt een moerasgroene regenjas zonder mouwen, en uit zijn borstzak steekt een vishaakje met fluo-oranje aas.

Elke visser die deze visser ziet, zou moeten weten dat deze man toont hoe een visser er moet uitzien. Elke visser zou er zo moeten uitzien om alle verwarring die aan de grondslag ligt van zoveel wanorde naar de vergetelheid te verbannen.

Ik wil hem wurgen.

Het is maar een gedachte, maar op dit moment wil ik hem wurgen. Of tenminste in het kanaal gooien.

Het vergt slechts een duw, een tikje eigenlijk, en dan ligt hij in het water. En het is verdomd koud. Hij zou het niet overleven. Er zijn geen omstaanders, enkel mijn vent zou het gezien hebben. Ook hij zal dus moeten sterven? Doodgewoon als deze gedachte in mij opkomt, shockeert het mij niet. Ik zou uiteindelijk wel zonder hem kunnen. We hebben een relatief goed verhaal opgebouwd samen maar er zijn andere verhalen die ik kan beginnen vertellen aan mijzelf. Eigenlijk wil ik dit niet, of niet echt. Ik wil de visser niet doden, of mijn vent. Maar als denkoefening volstaat het.

Toch krijg ik het niet uit mijn hoofd. Het feit dat het meer zou kunnen zijn dan dat, dat deze fantasie uit mijn hoofd kan breken en de realiteit veranderen is genoeg om er even verder over na te denken.

Hoe hard zou ik mijzelf de verdoemenis in dobbelen als ik dat deed? En toch is het voorlopig nog maar een idee. Ik zou nu kunnen stoppen, de visser is nog in zicht, afstappen, heel stilletjes naar hem toe sluipen, en de man in het water duwen. Er is nauwelijks een scheidingslijn tussen mij en de daad, tussen de kalme rede en de razende willekeurige waanzin.

Wat zou ik doen als de politie mij op het spoor komt? Hoe leg ik het uit aan de arm der wet die in mij wellicht een losgeslagen ziel zal zien die al jaren op de woede broedt die nu zo eloquent in mij woelt. Alsof er al die tijd een verborgen architectuur van het kwaad in mijn neuronen opgeslagen zat?

Mijn gedachten zijn een vrijplaats waarin elk idee de ruimte moet krijgen om te fermenteren. Het is maar een simpele gedachte die de stoppen kan doen doorslaan, voor even maar, tot de rede terugkeert. De oversteek naar de rede is even begaanbaar als die van de waanzin terug naar de rede. Er is een dunne lijn tussen beide. Het zijn twee landen met vage grenzen die zo in elkaar kunnen overlopen. Ik heb mijzelf veilig gepantserd in het centrum van wat aanvaardbaar is, alsof het mijlenver af ligt van de dichtstbijzijnde krankzinnigheid.

Ook al geef ik de reden van mijn moorddrang, nog zullen ze niet geloven dat ik in een vingerknip weer terug kan keren naar het normale bestaan. Het bestaan waarin ik op een zeer degelijke elektrische fiets rijd. Ik zou een psychiatrisch geval worden, opgesloten voor de korte episode van heldere zinsverbijstering waar ik mij aan over gaf. Hoe leg ik dat uit aan de kinderen?

De visser is al lang uit het zicht. We fietsen verder. Ik had gewild dat mijn vent eens iets zei, zodat ik terug in het hier en nu kom, weg van de aangename en beangstigende gedachte van radicale vrijheid. Ik wil geen lijken, maar hoe klauter ik uit mijzelf zonder een radicale breuk? Er is zoveel dat afgedaan wordt als vrijheid maar het niet is. Ik kan kopen wat ik wil, maar ik koop omdat het moet, omdat een knagend beestje van e-bike-reclame dat bij bushokken gluurt en in de brievenbus gepropt wordt, dat eist van mij. Ik hoef geen kinderen te maken maar men zei mij dat kinderen het grootste wonder zijn, dat ik niet zonder zou mogen kunnen. Ik kan de deur uit, weglopen uit mijn nette huis met robotstofzuiger, maar het is koud en al snel moet ik wel terug naar huis en vragen dat mijn vent een chocomelk maakt voor mij.

Misschien ligt vrijheid mij niet eens. Toch wil ik misschien gewoon de keuze krijgen, geen verplichting onder het mom van vrijheid.

We keren terug naar de parking waar we de fietsen op het fietsenrek achterop de auto plaatsen. Op de snelweg kijk ik nu en dan eens achterom om zeker te zijn dat de fietsen nog op het rek zitten, hoewel mijn vent er prat op gaat dat hij ze heel goed vastgemaakt heeft.

We halen onze in uniform uitgedoste kinderen af van de jeugdbeweging. De jongste werd uitgelachen omdat ik de badge met het logo van de jeugdbeweging op de verkeerde plaats van zijn uniform had genaaid. Niet erg, vanavond haal ik het eraf en zal hij mij de juiste plek aanduiden. Mijn vent en ik, we gaan naar bed. Slapen niet zeer vast maar ook niet te licht. Er zijn dromen gemoeid met onze nachten, maar die vergeet ik ‘s ochtends meestal opnieuw. Die van mijn ventje, daar heb ik nooit naar gevraagd, noch hij naar de mijne. We ontbijten en kiezen tussen brood of havermout, elke ochtend opnieuw. We zijn blij want onze jongens hebben zonder al te veel problemen hun middelbaar doorstaan. Ze studeren verder en doen het goed. Ik leer hen tijdens autorijden de delicate balans tussen koppelen en gas geven. Ze zijn het huis uit en ik zoek een hobby, net als mijn ventje. Ik leer Italiaans in avondschool maar zal er niet meer op reis gaan. Mijn vent verzamelt postzegels, maar zal nooit een brief versturen. We beitelen ons vast in ons bestaan en eten nog samen, maar dat is het dan. Op het bed ligt nog een dubbel laken. We knuffelen steevast eenmaal voor we ons keren en slapen. Het wordt moeilijker om ons te herinneren wie we vroeger waren. Er is ongemak als we jeugdfoto’s zien. De kinderen komen nog langs met taart om ons tezamen mee vol te proppen en ze vertrekken als alles op is. Dan moeten we scheten laten door die taarten maar dat doen we sinds een paar jaar niet meer in elkaars bijzijn.

Er zou een tijd komen dat we in volle verstandhouding afstand van het gedeelde bed doen, en ik of mijn vent zou verhuizen naar de kamer van een van de kinderen, die al die tijd leeg stond. Die tijd komt niet, want mijn vent sterft. Ik zie familieleden op de begrafenis. Hun naam ben ik vergeten. Het wordt een crematie, zoals de meeste mensen voor crematie kiezen tegenwoordig. Ik pas mijn kleren aan aan de ouderdom, begin doffe jurken met chrysanten en tulpen op te dragen als verbloeming voor wat eronder verwelkt. Er is al wat rot ingetreden. Ik betrap mijzelf meer en meer op slechte adem. Maar ik ben nog kranig voor mijn leeftijd. Ik kan een trap op en af, en ken nog een paar cijfers na de komma van het getal pi. Ik ben niet meer de eerste die het zal horen als mijn zonen een nieuw hoofdstuk omslaan in hun leven. Mensen lachen mij betuttelend toe op straat. Ik voed hun zelfgenoegzame Samaritaanse trekken als ze mij het straat over helpen – zelfs al vroeg ik daar niet om – maar ik laat ze doen. Ik begin mij dommer voor te doen dan ik ben. Aan kassa’s van winkels doe ik alsof ik verward ben en lach verweesd naar de gefrustreerde mensen achter mij in de rij terwijl ik met muntjes wil betalen in een cashloze wereld.

Ik ben normaal genoeg om mijzelf heel vreemd te vinden als ik mezelf betrap in de spiegel. Een mens die op een mens lijkt.

Robin Van der Plaetsen (°1995) is boekverkoper bij boekhandel Walry in Gent, en houdt zich bezig met een tiental literaire projecten, onder hevige invloed van zijn studies taal- en letterkunde en Kunstwetenschappen. Zo werkt hij aan romans over stillevens, re-enactment, en ruimtehond Laika, en is hij momenteel ook bezig aan een voorstelling rond apocalyps en ondergang onder de noemer Literair Apocalyptisch Buffet. In 2017 kreeg hij de tweede plek voor zijn tekst over het zwart vierkant van Kasimir Malevich.

In dit kortverhaal onderzoekt Berit Brink de chaos van een disfunctionele familie. ‘Het vuur’ gaat over een moeder, twee dochters en de angst voor de vlammen die voor je het weet alles verteren.

Het vuur

Ieder jaar rond Pasen keken Julie en ik toe hoe mama grote takken en ander tuinafval naar de weide versleepte en een vreugdevuur bouwde waarop ze onze overtollige bezittingen verbrandde. 

‘Een schone lei!’ riep ze, terwijl ze koortsachtig grote takken tussen de oude boeken en fotolijstjes stak. 

Vlak daarvoor hadden we de oude beer van papa achter ons bed verstopt, samen met mijn konijn en Julie’s kangoeroe. De rest was niet te redden: speelgoedtreinen, Playmobilpoppetjes zonder armen, zelfs Abby’s zelfgemaakte ketting met plastic gele kralen – ze moesten er allemaal aan geloven. Elke keer als we iets in de vlammen lieten vallen verspreidde zich een dikke zwarte rook die nog dagen in onze haren bleef hangen. Alle kleding die niet meer versteld kon worden ging op de stapel, evenals de gebogen vorken die Abby had gebruikt om in de tuin te graven. Die brandden uiteraard niet, maar versmolten tot klompjes metaal die ik de volgende dag uit de as haalde en in mijn zakken liet glijden. Voor de vorm duwde Julie er meestal een paar tekeningen tussen die ze mislukt vond. Tot ze de haas wilde verbranden, vorig jaar. 

Het was heel vroeg ‘s ochtends, en het eerste dat ik zag toen ik mijn ogen opende was Julie die in haar bureau rommelde. Ze greep naar haar oranje schetsboek.  

‘Nee,’ zei ik, terwijl ik half uit bed tuimelde, ‘die niet.’ 

Ik griste het boek uit haar handen. 

‘Sarah,’ zuchtte ze vermoeid. ‘Je moet – ’ 

Abrupt hield ze haar mond. Mama stond in de deuropening. 

Die avond mocht ik niet mee-eten. 

Maar dat gaf niet, want ik had de haas. Terwijl van beneden het geschraap van bestek op borden klonk zat ik op mijn bed met de haas op schoot. Hij had zijn ogen wijd open, alsof hij op het punt stond te ontsnappen. Ik streek met mijn vingertoppen over de schets en verbeeldde me het zachte, fluwelige van een echt konijnenoor te voelen.
Van de onderste plank van mijn kledingkast haalde ik een grote glazen fles die ik in het bos had gevonden. Daar stopte ik de tekening in, alsof het een scheepje was, en ik verstopte het geheel onderin de sokkenla. 

Ik heb nooit een jaar zonder vuur gekend. Maar nu is mama weg. 

Vandaag zou de vuurdag zijn – of de dag van de brandstapel, zoals Julie het noemt – maar in plaats daarvan zit ik in de schommelstoel op de ijskoude veranda terwijl mijn vingertoppen beginnen te tintelen. De lucht is metaalgrijs, alsof de avond alweer is aangebroken voordat de dag is begonnen. 

Julie duwt de deur open en komt de veranda op. Ik stop met schommelen. 

‘Sarah,’ zegt ze, ‘Oom Marty komt zo langs. Zeg hem maar gewoon gedag, net als anders. Oké?’

 Ze heeft haar nachtjapon nog aan. Haar lange haar hangt in een rommelige vlecht over haar schouder, als een rafelig touw. 

Ik knik naar haar en begin weer te schommelen. Julie blijft staan. Ik zet mijn voet op de grond. 

‘Wat?’

‘Niks. Heb je de kippen al gevoerd?’

Ik knik opnieuw. Ze staart me nog steeds aan. 

‘Alles is oké, Sarah,’ zegt ze. Ze wacht tot ik knik, en dan trekt ze de deur weer achter zich dicht. 

Het was altijd alleen wij en de weide. Alleen mama, Julie, ik, Abby en de boerderij. Als je me destijds naar het vuur had gevraagd had ik er om gelachen. Het was gewoon iets mafs, bijna een soort grap, één van mama’s eigenaardigheden. Apart, misschien, maar niets meer dan een deuk in ons dagelijks bestaan. Maar eigenlijk klopte dat niet. 

Het enige routineuze aan ons leven was dat het geheel aan routine ontbrak. Er zat altijd iets in de lucht, als onweer, en je wist nooit wanneer het losbrak. Zoals toen met de schoolbus, een paam weken geleden. 

Mama was naar de markt gegaan voor paprika’s en teruggekomen in een aftandse gele schoolbus. Ik was net met een bot mes een tak in een punt aan het slijpen zodat ik een pijl had voor de boog die ik had gemaakt, en Julie zat op de veranda te tekenen, haar benen opgetrokken en het schetsboek op haar knieën.Toen de bus ronkend de oprijlaan opkwam keken we tegelijk op. Mama toeterde en zwaaide met haar arm uit het raampje. 

‘Wat denken jullie?’ riep ze, terwijl ze de treeplank afsprong en haar haar uit haar gezicht duwde. Ze wachtte niet op antwoord. 

Ze zou de stoelen eruit slopen en er tafeltjes in bouwen. Ze zou zelf kastjes maken, en misschien zelfs een klein aanrecht met een fornuis. 

‘Dan is het een soort huisje,’ zei ze, ‘of een mini-klaslokaal voor als ik na de zomer die lessen over het vormsel geef.’

‘Heeft de kerk daar geen lokalen voor?’ vroeg Julie, terwijl ze langzaam om de bus heen liep. Zij zou zelf ook vormsel doen dat jaar, dus zij kon het weten. 

Mama keek haar scherp aan. Het leek alsof ze iets ging zeggen, maar het bleef stil. Ik stak mijn handen in mijn zakken en zocht naar iets om vast te houden. Een prop papieren zakdoek, wat kippenvoer. Een steentje. Het had een scherpe rand waar ik met mijn vingers langs gleed. 

‘Julie en ik kunnen gordijnen naaien,’ zei ik snel. 

Ik zag wel iets in een kampeerbusje, al had mama niets over kamperen gezegd. 

‘We hebben nog bloemetjesstof.’

Te laat bedacht ik me dat die eigenlijk bedoeld was voor Julies nieuwe jurk. Maar mama reageerde niet. Ze veegde wat stof van een van de ruiten, bekeek haar vingertoppen, en stapte weer naar binnen. Julie legde een hand op mijn schouder.

‘Dat is een goed idee,’ zei ze, en ik liet het steentje los. 

De volgende dag begon mama aan de bus. Ze sloopte eerst de stoelen eruit en smeet ze een voor een op de oprit. Ze had haar mouwen opgestroopt en haar lange haar in een knot gedaan. Toen Julie vroeg of ze koffie wilde reageerde ze niet, en als ik langsliep hoorde ik haar mompelen over metaallijm en dopsleutels. De schuur, die toch al nooit netjes was geweest, werd nu onbegaanbaar. Als ze niet in de bus was, was ze wel daar, op zoek naar gereedschap dat ik nog nooit had gezien. 

Zelfs ‘s avonds, als wij al in bed lagen, hoorden we haar nog op de oprijlaan, zodat haar voetstappen in het grind zo vertrouwd werden als Abby’s zachte ademhaling. Zelf begonnen we aan de gordijnen. Het was echt mooie stof: een zacht maar stevig katoen in gebroken wit, met een motief van kleine blauwe bloemetjes die op vergeetmenietjes leken. Op de eerste dag, toen Julie dacht dat ik niet keek, zag ik hoe ze de stof even tegen haar borst hield. Ze leek haar adem in te houden, en heel even leek het alsof ze iemand anders was, niet mijn zus, maar een meisje uit een verhaal. Iemand die ik niet kende, maar wel graag wilde kennen. 

Vlug zette ik de naaimachine aan. 

Na een paar dagen waren de gordijnen af, en terwijl mama naar de markt was hing Julie ze op. Er lag rijp op het gras, en waar de zon op de bedauwde bomen viel begonnen hun stammen te dampen, alsof ze ademden. Julie draaide schroefogen in de zijkanten van de bus, waar ze een stuk waslijn doorheen reeg als gordijnroede. Ik zat achterstevoren op de bestuurdersstoel, mijn kin op de rugleuning. 

‘Wat vind je?’ vroeg ze na een tijdje. 

Ik was met mijn vingers in de condens op de ruit aan het tekenen en keek op. Julie stond midden in een gouden licht. Mijn mond ging open maar er kwam geen geluid. De bus zag eruit als een hut – een magische hut, zoals in Hans en Grietje. Verrukt rende ik op haar af en greep haar armen. 

‘Laten we hier wonen!’

Julie lachte. ‘En waar gaan we dan slapen?’

Met één hand wreef ze wat condens van een raampje zodat ze Abby in de gaten kon houden, die op het erf met haar poppen zat te spelen. 

‘Oh,’ zei ze, en veegde haar handen snel aan haar broek af. ‘Daar is mama. Kom!’ 

Mama was de auto nog niet uit of Julie troonde haar mee naar de bus. Ze trok haar de treeplank op en spreidde toen haar armen uit. 

‘Verrassing!’ 

Mama bleef op de bovenste tree staan. Langzaam zette ze de bruine papieren tas op de chauffeursstoel en deed een paar stappen de bus in. 

‘Mooi hè,’ zei ik hard. Ik keek naar Julie. Ze stond heel stil en kauwde op de nagel van haar wijsvinger. 

‘Wat is dit?’ vroeg mama. 

‘Gordijnen,’ zei Julie, ‘die Sarah en ik hebben gemaakt.’

Mama kwam dichterbij. Julie legde haar handen op mijn schouders. In mijn broekzak vond ik het steentje en duwde de scherpe rand onder mijn nagel. Zonder iets te zeggen deed mama de laatste paar stappen richting het raam en trok de gordijnen van de roede. Het maakte een verschrikkelijk geluid – een schril soort scheuren, als nagels langs een schoolbord. Ik kreeg er kippenvel van. 

‘Nee!’ gilde Julie, en sprong naar voren.

‘Nee?’ Mama hield stil en keek haar met opgetrokken wenkbrauwen aan. Julie had tranen in haar ogen. 

‘Alsjeblieft.’

Na een kort moment schudde mama haar hoofd.
‘Kom op zeg,’ zei ze met een klein lachje. ‘Het zijn maar gordijnen.’

Ze stak haar hand uit naar de volgende. 

Dat was ongeveer een maand geleden. Sindsdien is Julie nog zwijgzamer dan anders, en ik ben voornamelijk bij de kippen of achter het huis. Aan de bus probeer ik niet te denken. Als ik buiten ben, draai ik er altijd van weg, zodat het niets meer is dan een vaalgele vlek aan de rand van mijn blikveld. Een veeg, even onbeduidend als het bos of de kippenren. Maar nu mama weg is, kan ik nergens anders meer aan denken. Elke ochtend lijkt het geel levendiger dan voorheen, fel als een oplichtend sein. 

In de verte draait een pick-up truck de oprijlaan op. Oom Marty. 

‘Waar is ze?’ roept hij, terwijl hij het portier met een klap dicht smijt. ‘Sarah!’ 

Hij komt op een drafje naar de veranda en springt het trappetje op. 

‘Wat zei ze, Sarah?’ 

Heel langzaam laat hij zich zakken en laat zijn armen op de armleuning rusten, zodat ik niet meer kan schommelen. 

‘Sarah,’ zegt hij, ‘dit is heel belangrijk.’ 

Ik kijk naar hem, naar zijn rode gezicht dat er altijd uitziet alsof hij op het punt staat een grapje te maken. Naar de bovenste knopen van zijn overhemd die altijd openstaan, zelfs nu het koud is. Naar zijn grijze borsthaar dat er bovenuit piept. 

Ik doe mijn mond open en dan meteen weer dicht. 

‘Ze weet het niet,’ zegt Julie, vanuit de deuropening. 

Vanachter haar been gluurt Abby omhoog naar oom Marty. Oom Marty staat moeizaam op.

‘Ik begrijp het gewoon niet,’ zegt oom Marty, terwijl hij met vlakke hand over zijn gezicht strijkt. ‘Haar auto staat er nog. Zei ze niet waar ze naartoe ging?’
Julie duwt de deur verder open en draait zich om. Oom Marty lijkt even te aarzelen. Hij werpt een fronsende blik op mij, op het erf, op de auto. Dan volgt hij haar naar binnen. 

Vanuit het kippenhok kraait een haan. 

Een uur later vertrekt oom Marty weer. De hemel is nu zo donker dat de kippen terug hun hok in zijn gescharreld. Zodra de achterlichten van oom Marty’s truck om de hoek zijn verdwenen ga ik naar binnen. Ik heb geen gevoel meer in mijn vingers en tenen.
Abby ligt languit voor de kachel te tekenen. Ze houdt een paars wasco-krijtje in haar knuist en duwt zo hard op het papier dat het kreukelt. Julie staat in de keuken in een pan met havermout te roeren. Het ruikt naar kaneel en de zware eau de cologne van oom Marty. 

Ik ga de keuken in en blijf bij de eettafel staan. 

‘Wat vroeg hij?’

Julie draait zich om en leunt tegen het aanrecht. 

‘Hij vroeg waar mama is.’

‘En wat heb je gezegd?’

Julie haalt haar schouders op. 

‘Dat ik het niet weet,’ zegt ze, en draait zich weer om. ‘Wat ook zo is. Technisch gezien.’

Ik steek mijn hand uit en glijd met mijn vingers over een kras in het houten tafelblad. 

‘Denk je dat we haar moeten gaan zoeken?’ vraag ik.

‘Nee.’

‘Of de politie bellen?’
Julie draait zich met een ruk om en kijkt me scherp aan. 

‘Waarom? Ze gaat toch wel vaker wandelen?’

‘Ja – ’

Ze schudt haar hoofd en draait zich weer naar de pan. 

‘Nou dan.’ 

In de slaapkamer lijkt alles nog precies hetzelfde. Daar heeft Julie voor gezorgd. Haar bed staat in de hoek bij het raam, onopgemaakt, zoals altijd. Mijn bed staat in de andere hoek, met het verwassen roze dekbed erop en een wereldkaart erboven. Mijn knuffelkonijn staat naast Julies kangoeroe op de vensterbank, half verborgen achter de verbleekte rode gordijnen. Onder mijn voeten knerpt zand. De laden van de kast hangen open. Ik loop erheen en duw ze langzaam een voor een dicht. Bij de onderste la aarzel ik. Ik duw ‘m dicht. Trek ‘m dan direct weer open. Daar ligt de haas, met een diepe vouw in het midden. Geen fles. 

Die is gisteren kapot gegaan. 

‘Wat doe je?’ vraagt Julie. 

Ze staat in de deuropening en speelt met het uiteinde van haar vlecht, veegt ermee over de palm van haar hand alsof het een kwast is. 

‘Ik zocht de tekening,’ zeg ik. ‘Van de haas. Die jij had gemaakt.’

Ze komt de kamer in. 

‘Hij is nog heel, toch?’

Ze steekt haar hand in de la en ontrolt het papier. De haas kijkt ons aan, zijn ogen zwart en glanzend. Julie staart er peinzend naar, en ik hoop dat ze de tekening aan mij geeft, zodat ik ‘m kan vasthouden en ervoor kan zorgen dat hij nooit kapotgaat. 

‘Misschien kunnen we er een lijstje voor kopen,’ zegt ze uiteindelijk. 

Ik staar haar aan. 

‘Maar mama – ?’

Ze schudt haar hoofd en rolt het papier weer op. 

‘Dat is klaar nu,’ zegt ze. 

De kamer is stil. Buiten slaat de wind met een schurend geluid één van de takken van de eik tegen het raam. Ik kijk naar mijn voeten, die stoffig en ijskoud zijn. Naast mijn grote teen glinstert een splinter glas. 

Gisteravond. Eén dag voor het vuur. Ik had mijn pyjama al aan en lag op bed te lezen toen mama binnenviel. 

‘Oude sokken,’ zei ze, terwijl ze een wasmand vol oude spullen neerzette. ‘Heb je die?’ ‘Nee,’ zei ik, zonder op te kijken. 

Mama zette een stap naar de ladenkast en trok ‘m open. En toen pas dacht ik aan de haas. Ik smeet het boek opzij en sprong op. Ik wurmde me langs haar en het voeteneinde van het bed en stak mijn hand onderin de la om de fles met de tekening eruit te halen. 

‘Wat is dat?’ vroeg mama. Ze stond stil, maar haar borst ging heel snel op en neer, alsof ze had hardgelopen. 

‘Niks,’ zei ik, en ik probeerde weer langs haar te glippen. 

‘Als het onderin je la ligt kan het vast wel weg,’ zei ze en ze stak haar hand uit. 

‘Nee!’ schreeuwde ik, en ik haalde uit. 

De klap was harder dan verwacht. Een moment lang leek de stilte te suizen. Mama viel langzaam, als in slow motion, en ik stond met mijn nog arm in de lucht. Toen voelde ik de pijn in mijn pols, een scherpe pijn die zich verspreidde naar mijn vingers. Ik had het niet verwacht. Ik had het niet gepland. Ik geloof dat ik gilde. 

Op de vloer lag mama in een zee van splinters glas. En de haas, de haas. Ik viel voorover op mijn knieën en grabbelde tussen de scherven naar de tekening. Mijn hart klopte in mijn hoofd. En toen was het alsof een volumeknop langzaam weer omhoog werd gedraaid. Bonkende voetstappen op de trap. Abby’s gehuil in mama’s slaapkamer. De takken van de eik die tegen het raam schraapten, alsof hij naar binnen probeerde te komen. 

‘Sarah,’ hijgde Julie. Ze hield stil en greep beide deurposten. Ze keek van mama naar mij, en weer terug. 

‘Wat – Sarah –’ 

Mama kreunde. Heel langzaam richtte ze zich op en bracht haar hand naar haar hoofd. In haar haar zat bloed. Ze keek ernaar en keek toen op naar ons. 

‘Mama,’ begon Julie, en ze deed een stap naar voren, haar hand uitgestrekt. Mama mepte ‘m opzij. 

‘Morgen,’ zei ze alleen maar, en mompelde nog iets dat we niet konden verstaan. ‘Morgen.’

Het bloed liep in een straaltje langs haar slaap en drupte op de houten vloer. Zonder verder iets te zeggen stond ze op. Ze deed een zwalkende stap opzij en hield zich staande aan het bureau. Toen greep ze de wasmand met oude spullen weer beet, maar hij was te zwaar. Hij glipte uit haar vingers, en de tijdschriften met waterschade, dozen met puzzels en de kapotte krultang rolden over de planken. Julie trok me opzij. 

Mama keek ons niet aan. Ze stommelde de trap af terwijl ze iets tegen zichzelf mompelde. Af en toe voelde ze aan haar hoofd. 

‘Julie,’ begon ik, maar ze schudde haar hoofd en haastte zich naar mama’s slaapkamer, waar Abby nog steeds aan het krijsen was. 

Onder me hoorde ik de deur naar buiten opengaan. Ik klom op Julies bed om de scherven te ontwijken en stapte voorzichtig over de matras naar het raam. Er kwam een kou vanaf, en ik trok mijn konijn van de vensterbank en hield hem tegen me aan. Mama kwam het trapje van de veranda af en stak het erf over, de wasmand in haar armen. Met haar heup duwde ze het hek open en ze liep de weide in. Een paar kippen stoven haastig opzij. 

‘Gaat ze beginnen met het vuur?’ vroeg Julie achter mij. Ze had Abby op de arm, die met een betraand gezicht op haar duim zoog. Ik haalde mijn schouders op. Voorzichtig zette Julie een paar stappen naar het raam en kwam naast me staan. 

In de verte stak de bosrand scherp af tegen de ondergaande zon. Mama liep nog steeds – een figuurtje dat steeds kleiner werd, tot ze uiteindelijk in de schaduw van de bomen verdween.

Ieder jaar rond Pasen keken Julie en ik toe hoe mama grote takken en ander tuinafval naar de weide versleepte en een vreugdevuur bouwde waarop ze onze overtollige bezittingen verbrandde. 

‘Een schone lei!’ riep ze, terwijl ze koortsachtig grote takken tussen de oude boeken en fotolijstjes stak. 

Vlak daarvoor hadden we de oude beer van papa achter ons bed verstopt, samen met mijn konijn en Julie’s kangoeroe. De rest was niet te redden: speelgoedtreinen, Playmobilpoppetjes zonder armen, zelfs Abby’s zelfgemaakte ketting met plastic gele kralen – ze moesten er allemaal aan geloven. Elke keer als we iets in de vlammen lieten vallen verspreidde zich een dikke zwarte rook die nog dagen in onze haren bleef hangen. Alle kleding die niet meer versteld kon worden ging op de stapel, evenals de gebogen vorken die Abby had gebruikt om in de tuin te graven. Die brandden uiteraard niet, maar versmolten tot klompjes metaal die ik de volgende dag uit de as haalde en in mijn zakken liet glijden. Voor de vorm duwde Julie er meestal een paar tekeningen tussen die ze mislukt vond. Tot ze de haas wilde verbranden, vorig jaar. 

Ieder jaar rond Pasen keken Julie en ik toe hoe mama grote takken en ander tuinafval naar de weide versleepte en een vreugdevuur bouwde waarop ze onze overtollige bezittingen verbrandde. 

‘Een schone lei!’ riep ze, terwijl ze koortsachtig grote takken tussen de oude boeken en fotolijstjes stak. 

Vlak daarvoor hadden we de oude beer van papa achter ons bed verstopt, samen met mijn konijn en Julie’s kangoeroe. De rest was niet te redden: speelgoedtreinen, Playmobilpoppetjes zonder armen, zelfs Abby’s zelfgemaakte ketting met plastic gele kralen – ze moesten er allemaal aan geloven. Elke keer als we iets in de vlammen lieten vallen verspreidde zich een dikke zwarte rook die nog dagen in onze haren bleef hangen. Alle kleding die niet meer versteld kon worden ging op de stapel, evenals de gebogen vorken die Abby had gebruikt om in de tuin te graven. Die brandden uiteraard niet, maar versmolten tot klompjes metaal die ik de volgende dag uit de as haalde en in mijn zakken liet glijden. Voor de vorm duwde Julie er meestal een paar tekeningen tussen die ze mislukt vond. Tot ze de haas wilde verbranden, vorig jaar. 

Berit Brink woont en werkt in Amsterdam als docent Engelstalige literatuur. Van haar verscheen eerder een verhaal in de bundel Palmares (Uitgeverij Palmslag, 2021). Ze houdt van vertellingen in al hun verschijningsvormen, van poëzie tot podcasts.  

Passend bij het thema van het nieuwste nummer, #42 Chaos, zond Marieke Ornelis haar tekst ‘Tussenruimte’ in. De tekst kwam tot stand in het kader van een residentieproject van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren in samenwerking met de stichting Biermans-Lapôtre. Speciaal voor Roergebied maakten Marieke en broer Quinten een audiovisuele versie van de tekst. De video vind je hier:

Marieke Ornelis (1999) studeert aan de regieopleiding van de Toneelacademie Maastricht. Naast haar werk als theatermaker richt ze zich ook op schrijven, en op de gebieden tussen die twee disciplines in. Ze vraagt zich af hoe we ons kunnen verhouden tot een werkelijkheid die we construeren aan de hand van onze verhalen, en koestert ondertussen een grote fascinatie voor tabloids en deep fakes. In 2021 ging ze met Vlaams-Nederlands Huis deBuren op schrijfresidentie in Parijs.

Niet alleen in het papieren nummer, maar ook in onze virtuele achtertuin dragen we chaos hoog in het vaandel. David Jacobowicz stuurde een staaltje meeslepende literatuur in en stelde niet teleur. Laat je meeslepen en lees hieronder zijn volledige tekst, ‘Blues’.

---

Blues

Ik hou meer van panters dan van katten. Katten doen me te veel aan mensen denken. Blues heeft zelfs haar eigen kamer in dit huis, met speelgoed in zachte kleuren en een juten hangmat. Het interieur is geïnspireerd op haar roomwitte, pluizige vacht en helderblauwe ogen. Vandaag heeft Blues haar speeltjes niet aangeraakt; ze volgt al mijn bewegingen, onderzoekt nog of ik een goede dienstmeid ben of een profiteur.

Als het vijf uur is, vraag ik met een te hoge stem: ‘Lust jij een lekker olijfje?’ Ik moest veel met Blues praten, had Kaya gezegd, dan zouden we snel aan elkaar wennen. Ook moest ik op signalen letten: de staart omhoog is een goed teken, maar in combinatie met een gekromde rug moest ik haar vooral even de ruimte geven. Als haar oogjes tranen is ze gestrest en heeft ze juist behoefte aan fysiek contact. En verder was het voor mij het prettigst om direct in haar ritme mee te gaan.

Een paar dagen geleden had Kaya me een berichtje gestuurd: hoe het nu met me was en of we koffie gingen drinken. In het café vroeg ze of het niet lekker voor me zou zijn om een paar dagen in een echt huis te logeren. ‘Gun jezelf even een andere omgeving, Jet,’ zei ze, ‘met goede koffie, een bad en de rust en ruimte om aan je roman te schrijven.’

Zelf moest ze met Wieger en de kinderen naar een driedaags festival, omdat ze gevraagd was een Ted Talk over levenskunst te houden. Wieger wilde hun huis via Airbnb verhuren, maar Kaya dacht meteen aan mij. En nee, ze hoefden er echt niks voor te hebben. Wel zou het fijn zijn als ik dan een beetje op Blues kon passen, want ze gingen met het oude Volkswagenbusje en Blues was geen kampeerder.

  Ze merkte dat ik aarzelde: ‘Hé Soesje, kom op, gun het jezelf. Blues zal je inspireren, de slapende reus in je wakker maken. Als je eenmaal een boek hebt geschreven, kan ik je makkelijker introduceren in het wereldje en kan je eindelijk stoppen met het redigeren van gebruiksaanwijzingen.’

Blues heeft ook een gebruiksaanwijzing. Om te voorkomen dat haar haren zich door het huis verspreiden, dient ze iedere dag zorgvuldig gekamd te worden. Ik moet dan eerst haar halsband afdoen en vooral niet vergeten deze na afloop weer vast te maken. Ook gaat ze er graag samen op uit, naar het kattencafé en een of ander fonteintje onderweg. Ik doe haar dan in haar mandje en laat haar geen moment alleen. Deze laatste aanwijzing zette Kaya kracht bij door te laten vallen dat een Ragdoll een marktwaarde van maar liefst 1500 euro had. En een beauty als Blues al helemaal. Dit los van de emotionele waarde natuurlijk. Ze vertelde over een bekende vlogger wiens Schotse vouwoorkat ontvoerd was en het exorbitante bedrag aan losgeld dat ze van haar geëist hadden. En belangrijk: Blues houdt van slagroom en sushisnoepjes, maar ze mag absoluut geen vlees.

Blues volgt me naar de keuken. Ik open de koelkast, vind de olijven en presenteer ze haar op een bordje. Terwijl zij aan de olijven knabbelt, loop ik langs het kookeiland naar de fotocollage aan de wand in de woonkamer. Kaya met haar diploma, Wieger met zijn diploma, Kaya en Wieger in bruidskleren in een tuin met vuurwerk en tweehonderd gasten. De kinderen: Faas geconcentreerd achter een schaakbord, Tess in een jurkje achter de piano. Wat polaroids van collega’s die het glas heffen. Een hartvormige foto van Kaya en Blues met de neuzen tegen elkaar. Van hartsvriendin Soesje geen spoor.

Na even zoeken vind ik ons in een lijstje achter de fruitschaal op de Hongaarse buffetkast. Allebei een veel te groot racket in de hand en eenzelfde roze zweetband om onze hoofdjes. Ik ging op tennis, dus Kaya ook. Toen ik jaren later Sartre en Camus had gelezen en me voor Wijsbegeerte inschreef, volgde ze me weer. Kaya vond een kamer in Amsterdam en werd actief in de studievereniging, ik bleef thuis wonen en begon steeds meer op te zien tegen de treinreis. Na het eerste semester filosofeerde ik er nog steeds op los, maar vanuit de coffeeshop aan de overkant van het spoor. Mijn moeder dacht al die tijd dat ik in de collegebanken zat, tot de dag dat ze een vreemde geur opmerkte, mijn bureaula opende en de ongeopende boterhamzakjes van de afgelopen maand vond. 

Blues ijsbeert door de kamer en maakt een geluid dat lijkt op ‘mmwrap’. Geen idee wat ze van me wil. Huisdieren maken me hulpeloos. Ik had ooit een konijn waar ik erg gesteld op was, maar dat heb ik dood laten vriezen. Ik vraag me af of Kaya dat vergeten is. Of ze vertrouwt er gewoon op dat alles goed komt, zoals een kat ook altijd op zijn pootjes terecht komt. Kaya is een zondagskind, ze weet niet beter. 

Na haar cum laude concentreerde Kaya zich op haar carrière en netwerken. Later kwamen daar de kinderen bij. Via Facebook en Instagram bleef ik goed op de hoogte. Zo plaatste ze een triomfantelijk bericht dat Faas, nog maar net zindelijk, al gefascineerd was door het alfabet, waardoor hij na elke drol in de wc-pot keek om te zien wat voor letter hij gedraaid had. Op de dag dat ik het bericht las, had mijn moeder voor het eerst bloed opgehoest, maar dat kon Kaya niet weten. Toen ik haar erover vertelde, vond ze het verdrietig. En ze zei dat het misschien niet helemaal vergelijkbaar was, maar dat het haar altijd hielp om zich te richten op de dingen waar ze wel invloed op had, als er iets tegen zat op haar werk bijvoorbeeld. Dat ik het écht moest laten weten als ze iets voor me kon doen.

Wie ook iets voor me deed, was Loet. Ik ontmoette hem in de coffeeshop, waar hij kantoor hield. Hij gaf geen advies, maar luisterde. En toen ik later geld nodig had, leende hij het me zonder vragen te stellen.

Als ik eindelijk in de slaapkamer op de witte bedsprei plof, kijkt Blues me aan of ik een indringer ben en verlaat ze de kamer. Blijkbaar is ze even vergeten wie haar de hele dag heeft verzorgd. Ik draai me op mijn zij. Ook in deze kamer valt het me op hoe smetteloos alles is. Even later sta ik op, loop naar de inbouwkast en trek wat deuren en lades open, maar zelfs hier is alles gesorteerd, de kleren zijn gestreken, nergens een vlekje. 

Ik slaap bijna als Blues de kamer binnenloopt met een dode muis in haar bek en zich demonstratief stilhoudt naast het bed. Afwachtend kijkt ze me aan, haar blauwe ogen nog feller in het schemerdonker. Als ik overeind kom, laat ze de muis verschrikt op het vloerkleed vallen. Ik buig voorover naar Blues en fluister in haar oor: ‘Niet doen hoor, van vlees eten ga je naar dood ruiken en daar houdt je baasje niet van.’ De muis laat ik liggen.

Een lachend wit gebit is het eerste wat ik zie als ik mijn ogen open. Ik moet vannacht naar Wiegers kant van het bed gerold zijn. Als ik Kaya op de middelbare school verteld had dat ze later wakker zou worden naast een man met tijdschriften over tandheelkunde op zijn nachtkastje, hadden we de slappe lach gekregen. Wieger zat twee klassen hoger en de Soesjes vonden hem een saaie lul. 

Kaya verzekerde me dat Wieger veranderd was en nu ik erover nadenk: hij maakt er echt iets van. In geuren en kleuren vertelt hij over zijn patiënten, zonder uitzondering interessante figuren. Sinds hij zijn praktijk heeft uitgebreid met cosmetische behandelingen zijn de verhalen er niet minder op geworden. Ik vroeg hem eens of dat geroddel niet strijdig is met de gedragsregels, maar hij zegt dat alleen de behandeling zelf onder het beroepsgeheim valt.

Mijn therapeut zegt dat ook ik me moet blijven ontwikkelen. Dat ik mijn loyaliteiten ter discussie moet durven stellen. En dat ik niet moet vergeten dat ik niet toebehoor aan mijn verleden, maar dat mijn verleden toebehoort aan mij. 

Als ik me op mijn andere zij draai, kijkt Blues op me neer. Ze knijpt met haar ogen, haalt haar neus op, duwt me met haar poot richting de rand van het bed. ‘Ook goedemorgen, zonnestraaltje,’ zeg ik. Zonder te knipperen met die helblauwe ogen, haalt ze hautain een wenkbrauw op. 

Een rood vlekje op het witte vloerkleed is het enige wat nog van de muis resteert. ‘Jij stoute, kleine panter,’ zeg ik en ik hoop maar dat Blues er geen identiteitsproblematiek aan overhoudt. Aan de andere kant: misschien helpt het haar. Tegen mij zegt Kaya vaak dat ik uit mijn comfortzone moet. ‘Je moet worden wie je bent, Blues, je horizon verbreden.’

Nadat ik haar bak heb gevuld met brokjes en de kraan zacht heb opengezet (Blues drinkt het liefst stromend water), ga ik naar de werkkamer. Ik spreid mijn aantekeningen uit over het tafelblad. In het eerste hoofdstuk wordt Henriëtte, mijn hoofdpersonage, net niet verpletterd door een ondergrondse afvalcontainer die geleegd wordt. Geconfronteerd met haar sterfelijkheid, gaat ze in de rest van het boek op zoek naar de zin van het leven, maar daar stokt de roman. 

Het lukt me niet verbanden te leggen, mijn hoofd is vol of dof, of allebei. Mijn therapeut zegt dat ik moet mediteren. Geen idee waarom iedereen daar tegenwoordig zo verwoed mee bezig is. Liever zou ik mezelf een elektrische schok toedienen dan dat ik dertig minuten alleen ben met mijn eigen gedachten.    

Ik pak Blues bij haar nekvel en zet haar in haar mand. 

‘Oh, wat een cutie!’ zegt een veel te mager meisje als ik met de mand onder mijn arm voor de deur van het kattencafé sta. Ze heeft zich over Blues heen gebogen en maakt kirrende geluidjes. Blues’ staart komt omhoog en ze knippert met haar ogen. Ik wil naar binnen, maar het meisje blokkeert de deur. 

‘Kom kijken, een prachtige Ragdoll,’ roept ze naar een groepje aan de andere kant van de straat. ‘Hoe heet ze? Wat is ze zacht. Gebruik je de Furminator?’

‘Ze is niet van mij,’ zeg ik, maar ze hoort me niet.

‘Heeft ze haar definitieve kleur al?’

‘Ze is niet van mij!’ schreeuw ik. Ik draai me om en loop weg.

Ik laat me zakken aan de rand van een gracht. De mand zet ik naast me.

Kaya was de enige die ik over mijn miskraam vertelde. Ze zei dat ze het vreselijk vond, dat ze het me zo gunde. Ik kon geen woord uitbrengen. Na een lange stilte zei ze: ‘Je weet in ieder geval dat je zwanger kunt worden, Soesje.’ En dat het de volgende keer zou lukken met iemand die ik langer dan één nacht kende. Ik zweeg en ze zei dat ik het nu misschien nog niet kon zien, maar dat deze ervaring me sterker zou maken. En dat ik haar áltijd mocht bellen.

Een week later informeerde ze naar mijn posttraumatische groei en herinnerde ze me eraan de babyspullen te verkopen. Had ik maar bij haar aangeklopt, zei ze, in plaats van schulden te maken bij die woekeraar uit de coffeeshop. Ik had de Bugaboo zo kunnen hebben. 

Daarna vroeg ze of ik al toe was aan een nieuwtje, iets om me op te vrolijken. En dat als ik er geen zin in had, ik dat eerlijk moest zeggen. Kaya vertelde dat zij en haar gezin een verantwoordelijkheid voelden hun geluk te delen en besloten hadden naar het asiel te gaan om een kitten een kans op een beter leven te geven. Uiteindelijk gingen ze niet naar het asiel, omdat – ‘echt zo toevallig’ – een collega een foto van een mandje Ragdollkittens op Instagram plaatste en ze toen toch graag een kat zonder rugzakje wilden. Tess had haar direct Blauwtje genoemd, maar ze had twee ogen, dus werd het Blues.           

Het is niet netjes om de post te lezen als je ergens te gast bent. Maar we hadden er volgens mij niets over afgesproken en de kaart die op de deurmat ligt, valt op. Op de voorkant een mollige poes en een vrouw in een felroze sweater waar Catsitters op staat, op de achterkant een kortingscode als goedmaker voor de last minute cancellation.

Blues springt uit de mand en verdwijnt in haar kamer. In de woonkamer valt het me nu pas op dat ook de boeken op kleur gesorteerd zijn. Zelf heeft Kaya twee boeken geschreven. Het eerste tijdens haar zwangerschapsverlof, het tweede in de avonduren. Dat laatste boek gaat over omgaan met tegenslag. Wieger stimuleert haar om er een podcastserie van te maken, maar ik vind het een slecht boek. Kaya kent helemaal geen tegenslag en dat vind je erin terug. Wat eigen ervaring zou haar boeken authentieker maken. Soms gun ik haar dat. Een klein beetje tegenspoed, niet te veel, maar precies voldoende om er sterker van te worden. Ik denk dat het ons ook weer dichter bij elkaar zou kunnen brengen.

Er trilt iets in mijn zak: twee gemiste oproepen. Loet wil weten waar zijn poen blijft. De andere oproep is van Kaya en ik bel haar terug.

‘Gaat het een beetje soepeltjes, Jet?’

‘Ja, ik denk dat we wel een klik hebben.’ 

‘Ik wist het, ik wist het!’

‘Hoe is het festival?’

‘Good vibes only! En bij jullie? Hoe vond je het kattencafé? Briljant, toch?’

‘Ja, geweldig.’

‘Jullie zijn niet lang gebleven.’ 

‘Hoe weet jij dat?’

‘Track Your Cat. In haar halsband zit een GPS-tracker. Oh Soesje, het is echt allemaal nieuw voor je, hè? Gaat het wel goed met Blues? En met jou? Houdt Blues je niet te veel van je werk?’ 

‘Nee, ze is echt heel zoet.’

‘Ja, hè? Geniet je? Heb je Blues al in je armen genomen? Je kunt haar heerlijk wiegen, dan laat ze zich ontspannen hangen.’

Blues springt naast me op de bank. ‘En jij, mis je Blues niet te veel?’

‘Jawel, vreselijk! Ja, dat is wel een beetje een dingetje.’

‘Maar weet je, Soesje,’ zeg ik, ‘op zo’n moment besef je wel wat belangrijk voor je is.’ 

Ik aai Blues over haar witte vacht, maak haar halsbandje los. ‘Amor fati, Blues,’ fluister ik. Haar ogen tranen. Dan bel ik Loet.

 ‘Heb je pen en papier om een adres te noteren? Ik heb je 1500 euro.’ 

Ik droomde vannacht over Henriëtte. Ze weet eindelijk wat ze wil. Als een Robin Hood trekt ze ten strijde om het ongeluk eerlijker onder de mensen te verdelen. Ik stap uit bad en met het schuim nog op mijn voeten loop ik naar de werkkamer.

Als het begint te schemeren, is het tijd voor mijn wandeling. Voor de favoriete fontein van Blues blijf ik een paar minuten staan, daarna loop ik verder naar het kattencafé en eraan voorbij. Bij de gracht haal ik de halsband uit mijn zak. Na de plons wacht ik nog even, dan bel ik Kaya.  

‘Schrik niet, Soesje.’

---

David (1980) is student aan de Schrijversvakschool in Amsterdam.

Reacties: jacobowiczdavid@gmail.com

Het zat eraan te komen dat de peetouders eens voor dezelfde tekst gingen vallen. En dat is bij dezen gebeurd! Zowel Lies Gallez als Esohe Weyden kozen ‘Zoekgeschiedenis’ van Marloes van der Singel als een van hun twee favoriete teksten uit #41 Gêne. Lees hieronder waarom.

Esohe: “Ik heb slechts twee woorden nodig om dit gedicht te beschrijven: hoe herkenbaar. Maar ik wil graag meer woorden toevoegen, zoals eerlijk, transparant, gedurfd en verfrissend. Ik ben zelf iemand die continu veel vragen stelt en niet kan rusten zonder een antwoord. Letterlijk. Ik zou midden in de nacht mijn gsm erbij kunnen halen om een stomme vraag te googelen. Of regenwormen kunnen huilen zou nu éxact een voorbeeld kunnen zijn. Zalig. Ik hou ervan hoe de opzoekingen in dit gedicht niets met elkaar te maken hebben maar ergens ook weer wel. Marloes van der Singel maakt chaos samenhangend en durft ook de taboe rond onze – soms gênante – zoekgeschiedenis te doorbreken. Op het einde doet ze wat we nooit zouden toegeven, maar wat we allemaal ooit wel eens hebben gedaan: ze googelt zichzelf. Geniaal.”

Lies: “Dit gedicht viel me onmiddellijk op door de bijzondere lay-out, maar ook door de humoristische toon die al van regel één gezet wordt. Tegelijkertijd biedt het gedicht een venster op ons online leven dat we vaak zo vanzelfsprekend nemen. Het belicht iets met een vette knipoog. Er staat geen regel te veel. De tekst is lekker springerig, maar het past ook bij de vorm die gekozen is. Het past bij hoe wij online zoeken. Vorm en inhoud sluiten naadloos bij elkaar aan. Het lijkt me een soort goed gestructureerde of modernere vorm van stream of consciousness. Nu ik dit las, kijk ik uit naar meer van Marloes van der Singel. Wat een geweldige ontdekking is dit.”

---

---

Marloes van der Singel (°1982, Weststellingwerf) schrijft korte verhalen en gedichten die onder meer gaan over drijvende mieren, kattencafés, Hubba Bubba en kwijtraken wat je lief is. Eerder werk werd o.a. gepubliceerd in Op Ruwe Planken, Tijdschrift Ei, De Optimist, MUGzines en het festivalmagazine van Dichters in de Prinsentuin. In 2020 werd ze genomineerd voor de Rob de Vos-poëzieprijs. Wanneer ze niet schrijft, loopt ze het liefst op blote voeten door de bossen in de omgeving waar ze opgroeide.

---

Wil je ‘Zoekgeschiedenis’ van Marloes in je bibliotheek? Schaf je dan een papieren exemplaar aan van #41 Gêne! Dat kan via onze webwinkel of in een van deze boekhandels. Of word abonnee, dan krijg je automatisch #41 Gêne toegestuurd als welkomstexemplaar. Dat is meteen ook de beste manier om ons te steunen.