13 september 2026
Nieuws

De wereld staat op losse schroeven, je hoort het wel vaker. En wij, wij zijn opgebrand, moe, leeg gelopen: we hebben geen energie om er iets aan te doen. En als we energie hebben, dan hebben we geen tijd. En als we tijd hebben, hebben we er geen zin in. We zijn, kortom, uitgeblust, machteloos tegenover onze kwaaie wereld.
Tenzij…?
Kunnen we de fut er terug insteken?
In haar boek ‘Staying with the Trouble: Making Kin in the Chthulucene’ oppert Donna Haraway dat mensen moeten leren samenwerken met elkaar en ons medeleven (wat zij critters (vert. ‘beestjes’) noemt) op onze gekwetste planeet. Dat het niet goed gaat met de aarde weten we al jaren; maar wat kunnen we eraan doen? Wel, volgens Haraway is de vraag eerder: hoe gaan we ermee om? In plaats van te vervallen in wanhoop, of schietgebedjes te doen aan een technogod, maant Staying with the Trouble ons aan om de realiteit tegemoet te gaan met de focus op ‘response-ability’; het vermogen om te kunnen reageren, om aanwezig te zijn. Als we in een worst-case scenario belanden, hoe zorgen we er dan voor dat zoveel mogelijk wezens een waardig leven kunnen leiden?
Temidden een maalstroom aan (mis)informatie, klimaatverdriet, de zogezegd nakende AGI-god, bureaucratische beproevingen, verharding en vereenzaming gaat Kluger Hans op zoek naar zij die nog fut hebben. Fut om samen te zijn, om liefdevol te zijn, om gemeenschap te bouwen. We vragen ons af hoe we samen verder kunnen, en wat ervoor nodig is om vol te houden als de situatie hopeloos voelt.
In de filosofie van Donna Haraway verhouden we ons tot een beestje dat de fut er niet uit heeft laten lopen, namelijk de fuut. In de 16e eeuw werd hij nog ‘Rara Avis aquatica’ genoemd door zijn zeldzaamheid, maar kreeg hij niet veel later de bijnaam ‘aersvoet’ omdat men vond dat de stand van zijn poten er belachelijk uitzag. In de 19e eeuw werd de fuut bijna volledig uitgeroeid ten gevolge van zijn prachtige veren, die populair waren in damesmode.
Ook in de 20e eeuw moest de fuut strijden voor zijn bestaansrecht; in de jaren ‘30 en ‘40 werden zijn nesten leeggeroofd door hongersnood en armoede onder de mens. Maar fuut en mens hebben elkaar niet opgegeven: door meer wetgeving rond vogelbescherming en het verlies van mensenschuwheid van de fuut komen de vogels nu wijdverspreid voor in België en Europa. De ontwikkeling van de relatie tussen mens en fuut is een mooi voorbeeld van hoe een samenwerking tussen twee beestjes een zekere catastrofe kan voorkomen. We dragen de fuut binnen dit thema graag op als afgevaardigde voor doorzettingsvermogen.
Kluger Hans heeft na een serieuze herorganisering ook haar fu(u)t weer gevonden. We keren dit najaar terug met een spiksplinternieuwe formule: een zine Wat is een zine? Daar zijn meerdere antwoorden op te geven, in ons geval slaat ‘zine’ op een kleinere publicatie die we op verschillende manieren zullen publiceren. Deze zines komen twee keer per jaar uit en vormen een aanvulling op een grotere, jaarlijkse, goede oude Kluger Hans. FU(U)T zal de eerste van deze zines zijn.
Hebben jullie nog fut? Wij in elk geval wel.
En zo nee, dan is er altijd de fuut nog.
Stuur je kortverhaal, tekst, essay, gedicht of vertaling in via ons inzendformulier voor 25 oktober!
DIT BERICHT DELEN




